Twardo czy miękko? Jak prawidłowo ustawić SAG i zawieszenie w motocyklu crossowym
Jeździsz na fabrycznych nastawach zawieszenia? To najczęstszy błąd, który odbiera precyzję prowadzenia i drastycznie zwiększa zmęczenie rąk na torze motocrossowym. Dowiedz się, jak samodzielnie ustawić SAG w 3 prostych krokach.
W motocrossie (MX) silnik daje moc, ale to zawieszenie decyduje o tym, ile z tej mocy jesteś w stanie przenieść na nawierzchnię toru. Skoki na kilkanaście metrów, głębokie koleiny, zdradliwe tarki przed zakrętami – to wszystko wymaga perfekcyjnie działającego widelca i amortyzatora tylnego. Wielu riderów inwestuje tysiące złotych w tuning wydechu, zapominając, że podstawą szybkiej jazdy jest dopasowanie podwozia pod własną wagę.
Punktem wyjścia do jakiejkolwiek regulacji klikaczami jest prawidłowe ustawienie ugięcia wstępnego zawieszenia, czyli tzw. SAG-u. Bez tego motocykl będzie albo "pływał" w zakrętach, albo bezlitośnie odbijał się od najmniejszych nierówności. Z tego poradnika dowiesz się, jak okiełznać geometrię swojej maszyny, a wszystkie niezbędne akcesoria znajdziesz w kategorii zawieszenie i tuning na MXSklep.pl.
Czym jest SAG i dlaczego ma kluczowe znaczenie?
SAG to stopień ugięcia sprężyny amortyzatora pod ciężarem samego motocykla oraz kierowcy w pełnym rynsztunku bojowym (kask, buty, zbroja, ortezy). Wyróżniamy dwa rodzaje tego parametru:
- SAG Statyczny (Free Sag) – ugięcie motocykla stojącego na własnych kołach (bez kierowcy). Pokazuje, czy sprężyna tylnego amortyzatora nie jest zbyt twarda lub zbyt miękka.
- SAG Dynamiczny (Rider Sag) – ugięcie motocykla, gdy na pokładzie siedzi motocyklista. Decyduje o prawidłowej geometrii całego pojazdu podczas jazdy.
Jeśli dynamiczny SAG jest zbyt mały (sprężyna skręcona za mocno), tył motocykla stoi za wysoko. Maszyna będzie nerwowa na prostych i straci trakcję na przyspieszeniach. Z kolei zbyt duży SAG (sprężyna za luźna) sprawi, że przód motocykla uniesie się do góry, co drastycznie pogorszy wchodzenie w ciasne koleiny, a amortyzator zacznie regularnie dobijać.
Instrukcja krok po kroku: Jak zmierzyć SAG w motocyklu crossowym
Do wykonania pomiaru będziesz potrzebować miarki (centymetra), taśmy malarskiej, notesu oraz pomocy drugiej osoby. Zawsze wykonuj pomiar w pełnym stroju motocyklowym!
Krok 1: Pomiar bazy (Koła w powietrzu)
Postaw motocykl (np. KTM SXF 250, Yamaha YZ 125 czy Honda CRF 450) na stojaku motocyklowym tak, aby oba koła całkowicie wisiały w powietrzu. Zmierz odległość w linii prostej od osi tylnego koła do wybranego, stałego punktu na tylnym błotniku (warto nakleić tam kawałek taśmy i zrobić kropkę markerem). Zapisz ten wynik jako Wartość A (np. 620 mm).
Krok 2: Pomiar SAG-u statycznego
Zdejmij motocykl ze stojaka i postaw go pionowo na równym podłożu na obu kołach. Ugnij zawieszenie kilka razy, naciskając na siedzenie, aby zlikwidować opory własne uszczelniaczy. Pozwól maszynie swobodnie opaść. Zmierz odległość między tymi samymi punktami co w kroku pierwszym. Zapisz wynik jako Wartość B (np. 585 mm).
Obliczenie: Wartość A minus Wartość B to Twój Free Sag. Dla większości motocykli crossowych optymalna wartość wynosi od 30 do 40 mm.
Krok 3: Pomiar SAG-u dynamicznego
Teraz czas na najważniejsze. Usiądź na motocyklu w swojej naturalnej pozycji sportowej (stopy na podnóżkach). Druga osoba niech delikatnie przytrzyma motocykl za kierownicę, dbając o to, by nie wciskać przedniego hamulca. Ponownie zmierz odległość między wyznaczonymi punktami. Zapisz wynik jako Wartość C (np. 515 mm).
Obliczenie: Wartość A minus Wartość C to Twój Rider Sag. W nowoczesnym motocrossie idealny wynik powinien mieścić się w przedziale 100 - 105 mm.
Co zrobić, jeśli wyniki nie mieszczą się w normie?
Jeśli Twój dynamiczny SAG wynosi np. 115 mm, oznacza to, że musisz mocniej skręcić sprężynę tylnego amortyzatora za pomocą nakrętek regulacyjnych. Jeśli po mocnym skręceniu sprężyny SAG dynamiczny jest poprawny (102 mm), ale SAG statyczny spadł poniżej 30 mm – Twoja sprężyna jest zbyt miękka pod Twoją wagę i musisz zainwestować w twardszy zamiennik.
Pamiętaj też, że nawet najlepiej ustawiony SAG nie pomoże, jeśli w Twoim widelcu znajduje się przepracowany olej lub zużyte, stawiające gigantyczny opór uszczelniacze. Regularny serwis przedniego zawieszenia (wymiana oleju i montaż dwuwargowych uszczelniaczy SKF lub Athena) to podstawa płynnej pracy widelca w najgłębszych dziurach.
Zadbaj o odpowietrzanie widelca przed każdym wyjazdem
Podczas intensywnej jazdy na torze, wewnątrz lag przedniego widelca generuje się wysokie ciśnienie powietrza. Powoduje ono, że zawieszenie staje się nienaturalnie twarde na początku swojego skoku. Aby temu zapobiec, po każdym treningu należy odkręcić małe śrubki odpowietrzające na górnych kapslach amortyzatora (gdy motocykl stoi na stojaku).
Chcesz ułatwić sobie życie? Zastąp fabryczne śrubki bez-narzędziowymi, automatycznymi odpowietrznikami widelca. Wystarczy jedno kliknięcie palcem przed startem do biegu, aby zresetować ciśnienie w lagach.